حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

136

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

سردار بجاى جنگ ما بين ماكان و ابو على چغانى واسطهء صلح شد و ابو على به شرط گرفتن گرگان از دستگيرى ماكان صرف‌نظر نمود و ماكان بطبرستان پناهنده شد . در اين موقع كه وشمگير گرفتار گرگان بود حسن بن بويه و برادرش على محرمانه با ابو على چغانى ساختند و از اينكه وشمگير بيشتر سپاه خود را بجلوى ابو على فرستاده بود استفاده كرده اصفهان را مجدّدا در اختيار خود آوردند و جمعى از سران سپاهى وشمگير را دستگير نمودند . ابو على چغانى هم پس از تسخير گرگان حكومت آنجا را در عهدهء ابراهيم بن سيمجور گذاشت و خود در ابتداى ربيع الاوّل 329 برى آمد و غرض او و پسران بويه اين بود كه وشمگير را در ميان بگيرند و ولاياتى را كه مردآويج در ظرف ده سال فتح كرده بود از چنگ او بيرون بياورند . وشمگير از دو طرف در خطر بزرگى افتاد ناچار بكمك ماكان برى شتافت در حالى كه پسران بويه هم به يارى ابو على چغانى از اصفهان بحدود رى وارد شده بودند . جنگ در 21 ربيع الاول 329 در رى افتاد « 1 » و با وجود نهايت رشادت ماكان ظفر نصيب ياران ابو على چغانى و حسن بن بويه شد . ماكان بالأخره بقتل رسيد و وشمگير بطبرستان گريخت « 2 » . ابو على رى را گرفت و سر ماكان را با اسراى بسيار از ديالمه ببخارا به خدمت امير نصر سامانى فرستاده سپس بر زنجان و ابهر و قزوين و قم و كرج و همدان و نهاوند و دينور مسلط آمده سرحدّ دولت سامانى را تا حدود حلوان رساند . بر اثر رسيدن خبر قتل ماكان بسارى حسن بن فيرون پسر عمّ او به اين بهانه كه وشمگير عمدا ماكان را در جنگ رى بكشتن داده بر امير زيارى شوريد امّا بدست شيرج بن ليلى مغلوب شده بپناه ابو على چغانى بعراق آمد و ابو على را بگرفتن طبرستان تحريك نمود . ابو على بمحاصرهء سارى پرداخت امّا به علت سختى زمستان و مقاومت

--> ( 1 ) - در همين واقعه بود كه ابو القاسم اسكافى دبير ابو على چغانى ببخارا نوشت : اما ماكان فصار كاسمه ( 2 ) - در چهار مقاله قتل ماكان بدست تاش فراش نوشته آمده است .